Polacy, Niemcy, Belgowie, Francuzi, Hiszpanie i Szwedzi wspólnie prowadzą projekty naukowe, uczą studentów i promują przedsiębiorczość w nauce. W obszarze badań nad technologiami węglowymi i gazowymi stanowimy w Europie jedną drużynę, o czym warto pamiętać szczególnie teraz, kiedy na nowo rozgorzał spór o „limity CO2” i odżyły obawy o przyszłość polskiego przemysłu węglowego.

Fot: Flickr.com / Joost J. Bakker / CC

Czy uczonym z KIC-InnoEnergy uda się znaleźć rozwiązania najgorętszych problemów związanych z energetyką? Polska koordynuje jeden z sześciu tzw. węzłów wiedzy i innowacji (KIC) InnoEnergy. Pracami polskiego węzła w Krakowie kieruje spółka CC Poland Plus – a część merytoryczną koordynuje prof. dr hab. inż. Tomasz Szmuc z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Jak podkreśla prof. Szmuc, czyste technologie węglowe mają pozwolić na efektywniejszą produkcję energii i jednoczesną redukcję emisji CO2. Naukowcy pracują nie tylko nad metodami przechwytywania i magazynowania CO2, ale także nad jego efektywną zamianą na paliwa lub węglowodory. Chodzi o to, żeby nadal korzystać z węgla, nie szkodząc klimatowi. Węzeł opracowuje też technologie łączące energetykę węglową z odnawialną i nuklearną. W pilotażowe przedsięwzięcia angażuje się przemysł energetyczny i chemiczny.

- Zapowiadana przez KIC +transformacja wykorzystania węgla+ w Europie ma polegać na tym, że zamiast spalać węgiel potraktujemy go jako surowiec chemiczny. To główne przesłanie dotyczy zarówno węgla kamiennego, jak i brunatnego – tłumaczy prof. Szmuc.

Fot: Flickr.com / Kevin Dooley / CC

Nad zaawansowanymi niskoemisyjnymi elektrowniami węglowymi pracują uczeni i przedsiębiorcy pod wodzą Politechniki Śląskiej. Skupiają się nad zwiększeniem efektywności wytwarzania energii elektrycznej oraz redukcji emisji CO2, tlenków azotu, itp. Projekty są związane z zaawansowanymi technologiami wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej z węgła kamiennego, brunatnego lub biomasy. Prace dotyczą spalania (w powietrzu, tlenie), technologii o wysokich parametrach (temperatura/ciśnienie), poszukiwania nowych materiałów (stopy, kompozyty) oraz efektywnych sorbentów i technologii wychwytu CO2, tlenków azotów, itp.

- Nawet jeśli dysponować będziemy sprawnymi technologiami wychwytu gazów, to pozostaje problem składowania, w szczególności dużej ilości CO2. W aktualnej sytuacji w Europie brak jest społecznej akceptacji na podziemne składowanie CO2 mimo zaawansowanych metod analizy struktury geologicznej oraz monitorowania. Pozostaje zatem zatłaczanie w rejonach pod dnem morskim przy okazji wydobywania ropy naftowej lub gazu ziemnego - mówi prof. Szmuc.

Zatłaczanie CO2 w końcowej fazie wydobycia węglowodorów pozwala „wypchnąć” pozostałą część ropy czy gazu. Dzięki temu można poprawić efektywność eksploatacji złóż, a jednocześnie pozbyć się kłopotliwego CO2. Badania z tym związane są przedmiotem jednego z projektów KIC-InnoEnergy.

- Ograniczone metody składowania skłaniają do poszukiwania nowych metod efektywnych metod chemicznego przetwarzania CO2 w produkty chemiczne. Badania te mają jednak charakter laboratoryjny i do uzyskania skali przemysłowej prowadzi długa i kosztowna droga. Jednak w perspektywie wzrostu kar za emisję CO2 konieczne jest ich prowadzenie – zaznacza prof. Szmuc.

(PAP - Nauka w Polsce kol/ mrt)